ประถมศึกษา
ระบุว่าเปรียบเทียบอะไรกับอะไร
สมมติน้ำผลไม้เข้มข้น 1 ส่วนต่อน้ำ 3 ส่วน อัตราส่วน 1:3 เปรียบเทียบส่วนเข้มข้นกับน้ำ ปริมาณรวมของสูตรนี้มี 4 ส่วน
เพิ่มทุกส่วนด้วยตัวคูณเดียวกัน
หากใช้สูตรสองเท่า ต้องใช้ส่วนเข้มข้น 2 ส่วนและน้ำ 6 ส่วน ไม่ใช่เพิ่มแต่ละอย่างอย่างละ 1 เพราะจะเปลี่ยนสัดส่วน
ใช้ภาพหรือถ้วยช่วยตรวจ
วาดช่องแทนส่วนผสมหรือใช้ถ้วยขนาดเท่ากัน แล้วถามว่าถ้ารวม 8 ส่วน จะมีส่วนเข้มข้นกี่ส่วน เปิดโอกาสให้ผู้เรียนอธิบายจากภาพ
ONE IDEA · THREE REPRESENTATIONS
ลองโจทย์เดียวกันผ่าน CPA
ลงมือทำด้วยของจริง
ตวงน้ำผลไม้เข้มข้น 1 ถ้วยกับน้ำ 3 ถ้วย โดยใช้ถ้วยขนาดเดียวกัน โดยใช้หน่วยตวงเดียวกัน
ใช้ภาพแทนความสัมพันธ์
วาดแถบหน่วยเท่ากัน 4 ช่อง ระบาย 1 ช่องแทนน้ำผลไม้เข้มข้น และ 3 ช่องแทนน้ำ
เชื่อมสู่ตัวเลขและสัญลักษณ์
เขียนอัตราส่วน 1 : 3 ถ้าเพิ่มเป็นสองเท่า จะเป็น 2 : 6 และมีส่วนผสมรวม 8 ถ้วย
ชวนลูกชี้ให้เห็นว่าสิ่งของ ภาพ และตัวเลขแทนส่วนเดียวกันอย่างไร หากยังเชื่อมไม่ได้ ให้กลับไปลองกับของจริงหรือภาพอีกครั้ง
สำหรับโจทย์ต่อยอด: อัตราส่วน 2 : 5 แบ่งทั้งหมดเป็น 7 ส่วนเท่า ๆ กัน ส่วนละ 200 มิลลิลิตร
ดูภาพขนาดใหญ่ ↗ประถมปลาย · อัตราส่วน
ลองโจทย์ที่ท้าทายขึ้น
น้ำผลไม้เข้มข้นต่อน้ำเป็น 2 : 5 มีส่วนผสมรวม 1.4 ลิตร ต้องใช้น้ำผลไม้เข้มข้นกี่มิลลิลิตร?
เปิดวิธีคิดและคำตอบ
แปลง 1.4 ลิตรเป็น 1,400 มิลลิลิตร ทั้งหมดมี 2 + 5 = 7 ส่วน หนึ่งส่วนเท่ากับ 1,400 ÷ 7 = 200 มิลลิลิตร จึงใช้น้ำผลไม้เข้มข้น 2 × 200 = 400 มิลลิลิตร และน้ำ 1,000 มิลลิลิตร
จุดที่ต้องระวัง
2 : 5 เปรียบเทียบส่วนเข้มข้นกับน้ำ ส่วนเข้มข้นจึงเป็น 2/7 ของทั้งหมด ไม่ใช่ 2/5
ลองต่อยอดไปด้วยกัน
เลือกกิจกรรมให้เหมาะกับพื้นฐานและความพร้อมของผู้เรียน แล้วชวนกันอธิบายสิ่งที่สังเกต อ่านหลักสูตรหรือคู่มือผู้ปกครองเพิ่มเติมได้ด้านล่าง